خوش آمدید

جستجو

تبلیغات





نما

    . نما

    ۱-۱. كليات

    ۱-۱-۱. تعریف کلی:

    در لغت‌نامه دهخدا به صورت ظاهری هر چیزی که در معرض دید است، نما می‌گویند. در ساختمان‌سازی به سوی بیرونی یک ساختمان، نما گفته می‌شود. در حقیقت نما به ظاهر بیرونی ساختمان و قسمت‌هایی از ساختمان گفته می‌شود که از خارج ساختمان رویت می‌شود. یا به عبارت دیگر، نما ضلعی از ساختمان است که در معرض دید عموم و در تماس با فضاهای عمومی شهر قرار دارد. نقش نما، تفکیک زندگی خصوصی از زندگی شهری است. نماها تعریف‌کننده فضای خیابان و یا میدان بوده و به همین دلایل از اهمیت و حساسیت بیشتری برخوردارند چراکه در حقیقت نما جزئی از بدنه شهری است.

    ۱-۱-۲. اجزاء:

    معمولا نمای ساختمان از لایه خارجی که ممکن است سنگ، سرامیک، ورق، آجر و … باشد به همراه ملات ماسه سیمان یا زیرسازی فلزی متصل به سازه با جوش، تشکیل شده است.

    ۱-۱-۳. انواع:

    نماها را می‌توان بر حسب متریال به کار گرفته شده در آنها و نحوه اجرا به انواع گوناگونی که برخی از آنها در زیر اشاره شده است، تقسیم کرد:

    - نمای آجری

    - نمای سنگ

    - نمای کامپوزیت

    - نمای سرامیک

    - نماهای سیمانی که انواع مختلف دارد.

    ۱-۱-۴. کاربردها:

    - حفاظت که اولین و قدیمی‌ترین وظیفه نما است و عبارت است از محافظت ساکنین و سازه ساختمان در مقابل تهدیدهای بیرونی مانند عوامل جوی نامساعد مانند سرما و گرما، باد، جانوران، سر و صدا و

    - ایجاد ارتباط بین درون و بیرون ساختمان جهت ورود نور و هوای تازه از طریق درب و پنجره‌ها که عنصری از نما محسوب می‌شود و همچنین ایجاد دید محیط بیرون برای ساکنان داخل ساختمان.

    - جزئی از یک فضای شهری است و بنابراین نمادی از تاریخ و تمدن ساکنان شهر می‌باشد.

    - انسان بصورت فطری زیبایی را دوست داشته و به سمت آن جذب می‌شود. بنابراین ایجاد نماهای هنری و خلاقانه و زیبا باعث ایجاد احساس خوب و نشاط در ساکنان ساختمان شده و آنها را به زندگی در آنجا جذب و علاقمند می‌کند.

    ۱-۲. نمای سنگی

    ۱-۲-۱. تعریف:

    نمای سنگی به نمایی گفته می‌شود که پوشش نهایی آن از سنگ‌های طبیعی می‌باشد (شکل ۱).

    ۱-۲-۲. کاربردها:

    ویژگی‌های منحصر به فرد و خواص فیزیکی و شیمیایی سنگ‌ها و همچنین در دسترس بودن آنها باعث شده که به عنوان یکی از مصالح با دوام و پر کاربرد در ساختمان سازی در قسمت‌های مختلف داخلی و خارجی و کف‌ها کاربرد داشته باشد.

    Stone Facade 1-1. Stone Facade 1-2.

    شکل ۱. استفاده از سنگهای طبیعی برای نمای ساختمان‌ها به دلیل ویژگی‌های منحصر به فرد فیزیکی و شیمیایی آنها گسترش بسیار زیادی پیدا کرده است.

    ۱-۲-۳. مزایا و معایب:

    ۱-۲-۳-۱. مزایا:

    - تولید آسان و در دسترس بودن

    - رنگ های طبیعی و مقاوم در برابر اشعه UV

    - مقاومت در برابر آتش سوزی و ضربه

    - تنوع مناسب

    - دوام زیاد در صورت انتخاب صحیح

    ۱-۲-۳-۲. معایب:

    - در انواع گرانیتی و صیقلی چسبندگی آن به نما کم است و باید با تمهیدات خاص کار شود.

    - وزن زیاد برخی از انواع که باعث افزایش وزن ساختمان می‌شود.

    - در صورت انتخاب ناصحیح نوع سنگ در برابر عوامل محیطی آسیب پذیر می‌شود.

    ۱-۲-۴. اجزاء تشکیل دهنده:

    • مشخصات فنی:

    سنگهای ساختمانی بر اساس موارد مختلف تقسیم بندی می‌شوند که عبارتند از:

    - بر اساس وزن مخصوص: سنگهایی که وزن مخصوص آنها بیش از ۸/۱ گرم بر سانتیمتر مکعب است را سنگهای سنگین وزن و سنگهایی که وزن مخصوص آنها کمتر از این مقدار ‌باشد را سنگ‌های سبک وزن می‌گویند.

    - بر اساس مقاومت فشاری: سنگهایی که مقاومت فشاری آنها بین ۱۰۰ تا ۱۰۰۰ مگا پاسکال است را سنگهای سنگین و سنگهایی که مقاومت فشاری آنها از ۴ تا ۲۰۰ مگا پاسکال است را سنگهای سبک می‌گویند.

    - بر اساس ضریب نرم‌شدگی: اگر مقدار ضریب نرم شدگی بین ۶/۰ تا ۱ باشد برای احداث ساختمان مورد استفاده قرار می‌گیرد.

    در ادامه به بررسی بعضی از انواع پر کاربرد سنگ‌های ساختمانی می‌پردازیم:

    - سنگ تراورتن (Travertine Stone): این سنگ‌ها با توجه به خصوصیاتی که دارند سنگ مناسبی برای نمای داخلی و خارجی ساختمان می‌باشند. وجود خلل و فرج باعث افزایش چسبندگی این سنگ در نمای ساختمان می‌شود و همچنین چگالی پایین آن باعث کاهش وزن ساختمان می‌شود (شکل ۲). اما قالب این سنگ‌ها بعد از قرار گرفتن در معرض تابش خورشید، مقداری از رنگ خود را از دست می‌دهند و به روشنی می‌گرایند. این سنگ‌ها دارای تنوع رنگی مناسبی می‌باشند (شکل ۳). از معایب این سنگ‌ها، کم بودن مقاومت سایش و وجود سوراخ‌های ریز بعد از فراوری می‌باشد. ولی جذب آب پایین و کم بودن ضریب انبساط و وجود تخلخل و چگالی کم از مزایای این نوع سنگ می‌باشد.

    از دیگر کاربردهای سنگ تراورتن می‌توان به سنگ فرش برای کف سالن‌ها اشاره کرد. تراورتن‌ها نسبت به سایر سنگ‌ها مقاومت خوبی در برابر سرما، گرما، اشعهUV و رطوبت دارند (شکل‌های ۴ تا ۶).

    این نکته نیز حائز اهمیت است که در دو دهه اخیر با توجه به پیشرفت ماشین آلات استخراج و فرآوری سنگهای ساختمانی، معادن سنگ ساختمانی، بخصوص تراورتن دارای گسترش چشمگیری در ایران شده است. در نتیجه کارخانجات سنگبری که سنگ تراورتن را فرآوری می‌کنند نیز تعدادشان افزایش یافته است. سنگ تراورتن با توجه به تنوع زیادی که در رنگ و در طرح‌های زیبای طبیعی در خود دارد توانسته جایگاه ویژه‌ای در بین سایر انواع سنگها به خود اختصاص دهد. آهکی بودن و تخلخل سنگ تراورتن که یکی از شاخصه‌های آن نیز به شمار می‌رود، کمک می‌کند تا به خوبی با سیمان چسبندگی ایجاد کند و در نتیجه ماندگاری آن روی نما به خوبی حفظ شود. به همین جهت استفاده از انواع سنگ تراورتن برای نمای خارجی رواج بیشتری پیدا کرده است.

    Stone Facade 2-1. Stone Facade 2-2.

    شکل ۲. وجود خلل و فرج باعث افزایش چسبندگی سنگهای تراورتن در هنگام کار می‌شود.

    Stone Facade 3-1. Stone Facade 3-2. Stone Facade 3-3. Stone Facade 3-4. Stone Facade 3-5.

    شکل ۳. سنگهای تراورتن دارای تنوع رنگی بسیاری می‌باشند که همین موضوع باعث کاربرد گسترده آنها در نماسازی ساختمان‌ها شده است.

    Stone Facade 4-1. Stone Facade 4-2.

    شکل ۴. استفاده از سنگهای تراورتن در نماسازی داخلی سالن و آشپزخانه

    Stone Facade 5.

    شکل ۵. رنگهای متنوع سنگهای تراورتن کاربرد آنها را در کلیه قسمتهای ساختمان از جمله حمام، باعث شده است.

    Stone Facade 6-1. Stone Facade 6-2.

    شکل ۶. به دلیل مقاومت مناسب سنگهای تراورتن از آنها در کف سازی داخل و خارج ساختمان‌ها نیز استفاده می‌شود.

    سنگ مرمریت: این سنگها نسبت به سنگ‌های تراورتن چگالتر و بدون تخلخل می‌باشند و بیشترین کاربرد آنها در سنگفرش، کف و پله‌ها می‌باشد. نمونه‌هایی از بهترین و پر مصرف‌ترین این سنگ‌ها، مرمریت هرین، خوی، کاشمر، نمین و … می‌باشد.

    این سنگ که کاملاً سنگ شناخته شده‌ای محسوب می‌شود، در بازه‌ای از سنگهای آهکی تا ماسه‌سنگ‌ها قرار دارد. بعضی از آنها جزء دسته سنگهای رسوبی و بعضی سنگهای دگرگونی محسوب می‌شوند.

    آن دسته از مرمریت‌ها که جزء ماسه سنگها محسوب می‌شوند به طور معمول از دانه‌های کوارتز تشکیل شده‌اند و به وسیله مواد سیمانی به هم متصل شده‌اند. ماسه‌سنگها ساختاری لایه لایه دارند و در تمام آنها رگه‌ها را می‌توان مشاهده کرد. دانه‌های تشکیل دهنده ماسه سنگها از حدود هفتاد میکرون تا چهار میلیمتر قابل مشاهده است که با درشت شدن دانه‌ها به «کنگلومرا» تبدیل می‌شوند. این قطعات ریز و درشت توسط ماده دیگری که نقش سیمان را بازی می‌کند بهم می‌چسبند. در میان این سیمانها، سیمان سیلیسی با دوام‌ترین آنهاست. اکسید آهن نیز سیمانی قوی است. اما احتمالاً نسبت به سیلیس ضعیف‌تر است. ضمن اینکه باعث رنگی شدن سنگ می‌شود. سیمان رسی دارای معایبی است. رس چسباننده با قدرتی نیست، بعلاوه موجب جذب رطوبت سنگ می‌شود. لذا سنگ را در برابر یخبندان آسیب‌پذیر می‌کند. همیشه ماسه‌سنگهای سخت و با جذب آب کم، دارای عمر زیادی هستند. اما انواع نرم‌تر آن ممکن است در اثر یخبندان خراب شوند. همانطور که گفته شد، رگه‌های رسی در سنگ، نقطه ضعف به شمار می‌روند. جرم حجمی ماسه سنگها معمولا ً حدود ۶/ ۲ تن بر متر مکعب است. ماسه سنگ‌ها از نقطه نظر جذب آب دامنه گسترده‌ای دارند. انواع سخت و متراکم آن، کمتر از ۱% جذب آب دارند. مقاومت فشاری آن بین ۶۰ تا ۸۰ مگاپاسکال است. بسیاری از ماسه‌سنگها بر اثر قرار گرفتن در معرض جو و به علت اکسیداسیون ترکیبات آهنی موجود در آنها دچار تغییر رنگ می‌شوند. این تغییر رنگ لزوماً نشانه تخریب سنگ نیست، چرا که گاهی موجب زیباتر شدن سنگ می‌شود.

    قسمتی دیگر از مرمریت‌ها سنگهای آهکی هستند. این مرمریت‌ها همیشه لایه لایه‌اند. لذا گاهی مرمریت‌ها سنگ آهک ریزدانه نیز نامیده می‌شوند. این سنگها غالباً درزه یا رگه دارند و بیش از سنگهای نوع ماسه سنگ، در آبهای سطحی قابل انحلال‌اند. سنگ آهک‌ها دارای بافت متغیری بوده ولی اکثر آنها ریز دانه‌اند. آنهایی که درشت دانه هستند، متشکل از بلورهای درشت یا قطعات فسیل‌اند. انواع ریزدانه قابلیت پرداخت بهتری دارند و پایداری آنها در برابر هوازدگی بیشتر است. سنگهای آهکی معمولاً سخت نیستند، در حالی که سنگ آهک‌های متراکم معمولا ً سخت و انواع متخلخل آن سست هستند. انواع مختلف سنگ آهک متراکم سخت، دارای جذب آب پایین و کمتر از ۲% هستند اما در انواع دیگر با چگالی کمتر که به عنوان سنگ ساختمانی نیز قابل استفاده‌اند، جذب آب بیشتری نیز دیده شده است. یعنی حدود ۴ تا ۱۲ درصد که اصطلاحاً به آنها لایم‌استون (Limestone) گویند. سنگ آهک با داشتن جرم حجمی زیاد، در برابر قلیایی‌ها مقاوم است.

    مرمریت‌ها در فضای خارجی: نوع ترکیب کانی‌ها و اجزاء تشکیل دهنده مرمریت‌ها طوری است که اکثراً سریع دچار هوازدگی در سطح و عمق می‌شوند و به همین دلیل مصرف این سنگ‌ها در فضای آزاد پیشنهاد نمی‌شود. چرا که در مدت زمان کمی ابتدا سطح آن دچار هوازدگی می‌شود و سپس با نفوذ آب در رگه‌های این سنگها شاهد خوردگی و حل شدن آهک‌های کناری درزها خواهیم بود. هنگام یخ زدگی و افزایش حجم، کم کم نمای آن دچار ترک‌های عمیق می‌شود. مرمریت‌هایی که از جنس سنگ آهک هستند، ابتدا با فرآیند انحلال هوازده می‌شوند. تأثیر باران یا آبهای سطحی ممکن است کند و تدریجی رخ دهد، ولی حتماً رخ می‌دهد. این تاثیر احتمالاً به شکل کاملاً غیر یکنواخت خود را نشان خواهد داد. اگر بخشی از سنگ، سیلیسی شده باشد، این قسمت‌ها در برابر فرآیند انحلال بیش از بخش‌های کربناتی مجاور مقاومت می‌کنند و ظاهر سنگ به صورت غیر یکنواخت و آبله‌رو می‌شود. گاهی دیده شده که سطح این سنگها پوسته پوسته شده، از سنگ اصلی جدا شده‌اند. بنابراین استفاده از سنگهای مرمریت برای فضاهای خارجی مناسب نیست مگر اینکه سنگ بسیار ضخیم باشد (بیشتر از ۴ سانتیمتر) آن هم در نوع سیلیسی و محکم تا این ضخامت مانع نفوذ آب و خوردگی سنگ شود و موجب تاخیر در ترک‌های عمیق گردد و همچنین سطح سنگ ساب نخورده باشد مثلا تیشه‌ای یا بادبر باشد و یا به هر روش دیگر غیر براق شده باشد.

    در این صورت چنانچه حتی سطح سنگ دچار هوازدگی شود به علت غیر صاف و غیر براق بودن سنگ، چندان به چشم نمی‌آید. مثال معروف آن برج آزادی است که در آن از مرمریت شهیادی استفاده شده است، آن هم با سطحی غیر براق و به صورت ناصاف و ضخیم و یا استفاده‌هایی که از سنگهای مرمریت گندمک در فضای خارجی می‌شود، می‌تواند نمونه‌ای از استفاده مناسب این سنگ باشد. معمولاً این سنگ را به صورت تیشه‌ای یا سند بلاست یا بادبر استفاده می‌کنند که سطحی غیر براق دارد و کمترین ضخامت مورد استفاده در آنها نیز ۵/۲ سانتیمتر می‌باشد یکی از اشتباهات رایج در استفاده از سنگ مرمریت همین استفاده نامناسب آن در فضاهای خارجی است.

    مرمریت‌ها در فضای داخلی: یکی از بهترین و به‌جاترین استفاده از سنگهای مرمریت، به کارگیری در فضای داخلی است. مرمریت کاملاً برای ایفای چنین نقشی مستعد است و امتحان خوبی در این زمینه پس داده است. جلوه و زیبایی سنگ مرمریت به محض ورود به ساختمان از بدنه لابی کف، راه پله، کف واحدها شروع می‌شود. انواع رنگها به خصوص کرم استخوانی، رنگهای سبز، قرمز، قهوه‌ای، بژ، سیاه، خاکستری و تقریباً هر رنگی در مرمریت‌ها پیدا می‌شود.

    غیر از تنوع رنگ، زیباترین نقشها را هم می‌توانید روی مرمریتها پیدا کنید. این خاصیت به همراه ساب‌پذیری مناسب، باعث شده مرمریت برای فضای داخلی پیشنهادی بهینه به معنای واقعی باشد. چرا که در فضای داخلی سرما وگرما، برف و باران، تهاجم مواد خورنده، سایش و ضربه جدی وجود ندارد. در عوض کارکرد رنگ و معماری گرم و خودمانی در فضای داخلی بسیار مطلوب است. چنانچه این سنگها توسط ماستیک‌ها و رزین‌های مخصوص آن فرآوری شوند، می‌توانند تا حد بسیار زیادی قابلیت‌های خود را افزایش دهند و همان طول عمر مورد نیاز ما را داشته باشند.

    سنگهای مرمریت هم انواع ضعیف و قوی دارند. این قوت و ضعف را با روشهای مختلفی می‌توان تشخیص داد. تجربه شخصی، سؤال از فروشندگان سنگ، استفاده از جداول مقاومت فشاری و سایشی و بازدیدهای موردی می‌تواند شما را به نتیجه مطلوب برساند. برای کف راه پله و فضاهای مشاع لازم است از مرمریت‌های محکم‌تر و مقاومتری استفاده کرد. همینطور اگر برای قسمتهای عمومی یک بیمارستان یا یک فضای عمومی در حال انتخاب سنگ مرمریت هستیم، باید به این مسأله توجه جدی داشته باشیم. در هر صورت با وجود تمام معایب وارد به سنگهای مرمریت، به راحتی نمی‌توان از خیر آنها گذشت. مثلاً سنگ مرمریت کرم استخوانی دهبید یکی از انتخابهای زیبا و عامه‌پسند است. از مهمترین سنگهای مرمریت ایران می‌توان به مرمریت‌های دهبید، کاشمر، آباده، صلصالی، گندمک، کِرِم کرمان، بجستان، هرسین، خوی، ارومیه و بسطام، اشاره کرد. از این سنگ‌ها می‌توان به عنوان ابزار سنگی و هر نوع مصنوعات سنگی استفاده کرد. بهتر است که این مصنوعات در داخل ساختمان استفاده شوند. همانطور که گفته شد چنانچه استفاده از مرمریت‌ها در فضای خارجی مد نظر است باید دو شرط استفاده از آنها در فضای خارجی رعایت شود.

    تفاوت مرمر با مرمريت: مرمريت نوعي سنگ آهک رسوبي است در حالي که سنگ مرمر نوعي سنگ آهک حاصل از دگرگوني مي باشد. از نظر تجاري سنگ چيني به سنگ‌هاي سفيد كله قندي گفته مي‌شود، كه داراي سختي بسيار بالا مي‌باشد اما از نظر علمي چيني يا كريستال به سنگ آهكي كه در اثر افزايش فشار حرارتي ناشي از تزريق ماگماي داغ يا فشار بالا دچار تبلور دوباره شده‌اند اطلاق مي‌شود.

    تراورتن نوعي سنگ آهكي است كه داراي منشاء شيميايي بوده و از ته نشين شدن كربنات كلسيم نزديك چشمه‌ها، غارها و حوضچه‌هاي مردابي به وجود مي‌آيد. اين سنگ بيشتر به رنگ كرم، زرد، قهوه‌اي، خاكستري و سفيد است. بافت آن متخلخل بوده و به صورت لايه لايه نيز وجود دارد. وجود حفره‌هاي سنگ به دليل خروج گازها به هنگام ته نشين شدن و در پاره‌اي از موارد تجزيه گياهان است. بيشتر آهکهاي تراورتن در رابطه با فعاليت چشمه‌هاي آب گرم وتحت مکانيزم دگرساني تشکيل شده‌اند.

    مرمر يك سنگ دگرگوني است كه در شرايط دگرگوني ناحيه‌اي همراه با تبلور مجدد كاني‌هاي اوليه سنگ تشكيل مي‌شود. اين كاني‌ها معمولاً كاني‌هاي كربناته مانند كربنات‌هاي كلسيم و منيزيم هستند. سنگ مرمر مي‌تواند از كلسيت، دولوميت، منيزيت و آراگونيت تشكيل شده باشد. بنابراين مرمر الزاماً همان آراگونيت نيست.

    از لحاظ زمين‌شناسي سنگ مرمر به سنگ آهک دگرگونه و به نام ماربل (Marble) و انیکس (Onyx) گفته می‌شود ولي از لحاظ تجاري به نام سنگ مرمر و مرمريت و با ترکيب سنگ آهک دگرگونه يا غیر دگرگون و دولوميت مي‌باشد. مرمريت درشت بلور، سفيد يا خاكستري روشن تا كرم را اصطلاحاً سنگ چيني مي‌نامند.

    آراگونيت يکي از عمده‌ترين کاني‌هاي کربناته است. سيستم ارتورومبيک با بلورهاي سوزني و با کلسيت پلي مورف است يعني هر دو داراي ترکيب يکسان اما ساختار بلوري متفاوت هستند. اين کاني در زمان‌هاي طولاني زمين شناسي پايدار نيست و به کلسيت تبديل می‌شود.

    - سنگ مرمر (Marble stone): سنگ‌های مرمر با نام تجاری انیکس و از کلمه یونانی marmoros به معنی درخشان آمده است. سنگ مرمر نوعی آهک است که به رنگهای مختلف یافت می‌شود. این سنگها در برگیرنده کانی‌های مختلف و رنگارنگ بوده که از خصوصیات اساسی آنها رنگ زیبا و جلای خوب می‌باشد. این سنگها قابلیت صیقل پذیری بالایی داشته و تا حد جلای آیینه‌ای صیقل پذیرند. از زمان قدیم تا کنون در ساختمان سازی کاربرد داشته‌اند.  به طور خاص در نمای داخلی، دکوراسیون، پله‌ها، ستون و کف به کار می‌روند. سنگ‌های مرمر در تزئین ساختمانهای بزرگ و مجسمه‌ها مواد اولیه منحصر به فرد بوده و بین ۱۵ الی ۲۰ سال اخیر سنگهای تزئینی و قیمتی به علت افزایش روزافزون صنایع مختلف جواب‌گوی نیازهای آنها نبوده است. وجود ناخالصی در سنگ، ترکیبات رنگی مختلفی را در مرمر ایجاد می‌کند. به عنوان مثال ترکیبات آهنی باعث ایجاد رنگ عسلی؛ ترکیبات لیمونیت، رنگ زرد و عدم وجود ناخالصی، رنگ سفید را تشکیل می‌دهد. بارزترین خصوصیت سنگ‌های مرمر گذردهی نور می‌باشد. سنگ مرمر جذب آب تقریبا برابر صفر دارد. چگالی این سنگ مطلوب و مقاومت سایشی بالایی دارد و یکی از بی نقص‌ترین و محبوب‌ترین سنگ‌های طبیعی به شمار می‌آید (شکل‌های ۷ تا ۱۱).

    - سنگ لایم استون (Limestone): این گونه سنگ‌ها به نسبت سنگهای تراورتن و مرمریت به لحاظ زمین شناسی جوانتر بوده و در معرض فشار و دمای بالا قرار نگرفته‌اند. از این رو سنگ‌های کاملاً رسوبی محسوب می‌شوند. این سنگ‌ها به نسبت مرمریت و تراورتن بیشترین جذب آب را دارند و در مقابل فرسایش مقاومت کمتری دارند. نمونه‌هایی از پر مصرف‌ترین سنگ‌های لایم استون عبارتند از : سنگ سمیرم، کوه سفید قم، اسلام آباد و … مزایای این سنگ قیمت مناسب و یکدستی در رنگ آن است و جذب آب بالا و مقاومت کم در برابر فرسایش از معایب آن است. از این رو این سنگ‌ها تنها برای مکانهای دور از رطوبت و فرسایش می‌توان توصیه کرد. بهترین مکان کاربرد آن کنار راه پله‌ها (بغل پله‌ها) و دیواره پارکینگ می‌باشد (شکل ۱۲).

    Stone Facade 7-1. Stone Facade 7-4. Stone Facade 7-3. Stone Facade 7-2.

    شکل ۷. سنگ‌های مرمر به دلیل ترکیب کانی شناسی متفاوت، به رنگها و طرح‌های متنوعی دیده می‌شوند.

    Stone Facade 8-1. Stone Facade 8-2.

    شکل ۸. از سنگهای مرمر با در نظر گرفتن رنگ و طرح و نیز صخامت مناسب آن می‌توان در قسمتهای مختلف آشپزخانه استفاده نمود.

    Stone Facade 9-1. Stone Facade 9-2.

    شکل ۹. استفاده از سنگ‌های مرمر در سرویس‌های بهداشتی و حمام

    Stone Facade 10-1. Stone Facade 10-2.

    شکل ۱۰. استفاده از سنگ‌های مرمر برای کف‌ در قسمت‌های مختلف ساختمان به دلیل مقاومت بسیار آن

    Stone Facade 11-1. Stone Facade 11-2.

    شکل ۱۱. کاربرد گسترده سنگ‌های مرمر در نماسازی دیوارهای داخلی قسمت‌های مختلف ساختمان

    Stone Facade 12-1. Stone Facade 12-2.

    شکل ۱۲. استفاده از سنگ‌های لایم استون در دیوارها و نمای خارجی ساختمان‌ها

    سنگ گرانیت (Granite): این سنگ‌ها از مواد حاصل از فوران آتشفشانی تشکیل شده‌اند و به دو گروه آذرین درونی و بیرونی تقسیم می‌شوند. سنگ‌های آذرین درونی نسبت به آذرین بیرونی درشت بلورترند. سنگ‌های گرانیتی پس از آنکه در کارخانه بریده و فراوری شدند در معرض فرایند اکسیداسیون قرار گرفته و با توجه به اینکه قالب گرانیت‌ها حاوی کانی‌های فلزی هستند دچار تغییر رنگ جزئی یا زیاد، می‌شوند. با توجه به اینکه صحبت هایی در مورد تشعشع دار بودن آن که موجب تولید گاز رادون می‌شود و برای سلامتی انسان مضر می‌باشد، مطرح است، برای داخل ساختمان و اماکن در بسته مناسب نیست و همچنین به دلیل عدم وجود تخلخل و چگالی بالا و کم بودن چسبندگی برای نما نیز باید با تمهیدات خاص مصرف شود. بهترین مکان برای استفاده از سنگ‌های گرانیت، فضای پارکینگ، کف حیاط، اپن آشپزخانه و سنگ پله و به طور کلی کف‌های پر رفت و آمد می‌باشد (شکل‌های ۱۳ تا ۱۶).

    بيشتر گرانيت‌ها سخت و چگال هستند و به اين ترتيب جزء مصالح با دوام ساختماني قرار مي‌گيرند. در برابر نفوذ آب و اثر ضربه مقاومند و محيط‌هاي صنعتي را به خوبي تحمل مي‌نمايند. ظاهر گرانيت متأثر از كار انجام شده بر روي سطح نهايي آن است كه ممكن است چكشي، كلنگي، تيشه‌اي يا صيقلي باشد. بهترين نماي سنگ گرانيت حالت صيقلي آن است كه زيبايي رنگ و انعكاس كريستال‌هاي آن را نمايش مي‌دهد. سطح گرانيت بر اثر حرارت و تفاوت ضريب انبساط و انقباض بين اجزاي كريستالي مختلف آن به صورت سوخته در مي‌آيد. استفاده تلفيقي از گرانيت صيقلي و سوخته در ساختمان به علت تضاد، زيبايي جالبي پديد مي‌آورد. در ايران معادن بسياري وجود دارد كه سنگ‌هاي گرانيت با رنگ‌هاي مختلف از آنها استخراج مي‌شوند. سنگ گرانيت به علت هزينه سنگين استخراج، برش و صيقل، نسبتاً گران است به همين دليل بيشتر در نماي ساختمان هاي مهم به كار برده می‌شود. از اين سنگ براي كف سازي، پياده روسازي و راه سازي نيز استفاده مي‌گردد.

    سنگ چيني در ايران

    مرمريت درشت بلور، سفيد يا خاكستري روشن تا كرم را اصطلاحاً “سنگ چيني” مي‌نامند. معادن چيني تنگ حنا (نیريز-استان فارس)، نجف آباد، كريستال و چيني اليگودرز و لاي بيد و گدار سرخ ناحيه موته، از معادن معروف سنگهاي چيني ايران هستند. مرمريت‌ها به صورت سنگ‌هاي دگرگون شده سفيد، خاكستري و رنگي با تبلور دوباره، درخشندگي و شفافيت خاصي دارند. اين نوع سنگها كه از متامورفيسم سنگهاي آهكي اوليه حاصله شده‌اند، برحسب درجه متامورفيسم و رشد كريستالها، ممكن است سنگهاي تزئيني مختلفي را با نام‌ها و بافتهاي متفاوت ريز و درشت تشكيل دهند. از لحاظ تقسيم‌بندي علمي سنگهاي چيني در گروه دگرگوني از انواع سنگهاي تزئيني قرار مي‌گيرند.

    - سنگ چینی (کریستال): توده سنگهای آهکی یا دولومیتی هستند که در اثر عوامل درونی، نظیر درجه حرارت و فشار، دوباره متبلور شده‌اند و از این رو جزء سنگهای دگرگون به شمار می‌روند. سنگهای چینی در نقاط مختلف از نظر میزان دگرگونی و بعضی ترکیبات شیمیایی متفاوت هستند. سنگ چینی اغلب دارای بلورهای درشت است. این بلورهای درشت وجه تمایز سنگ چینی با سنگهای کربناتی رسوبی است. از نظر ساختمان درونی سنگ و دانه بندی کریستال سنگ، یک معدن با معدن دیگر متفاوت است. کانی اصلی تشکیل دهنده اغلب چینی‌ها کلسیت است. همچنین سنگهای چینی دارای کانی‌هایی مانند کوارتز، هماتیت، پیریت و … نیز هستند. در بعضی از سنگهای چینی کوارتز وجود دارد که با افزایش آن میزان سختی سنگ زیادتر می شود. اگر سنگ چینی کاملا ً خالص باشد دارای رنگ سفید و درخشندگی است. رنگ خاکستری روشن تا سیاه در این سنگها نشان دهنده وجود مواد کربن‌دار در آنهاست. رنگهای سبز معمولا ً توسط کلریت یا سیلیکات‌های دیگر تولید می‌شوند. رنگ صورتی و قرمز به علت وجود ذرات بسیار ریز پراکنده هماتیت و یا کربنات منگنز و رنگ زرد و کرم بر اثر وجود لیمونیت است.

    Stone Facade 13-1. Stone Facade 13-2.

    شکل ۱۳. سنگ گرانیت قبل از صیقل‌یافتن و فراوری برای دیوارسازی پارک‌ها و فضاهای مختلف مورد استفاده قرار می‌گیرد

    Stone Facade 14-1. Stone Facade 14-2.

    شکل ۱۴. از سنگ گرانیت برای سنگ اطراف سینک در آشپزخانه‌ها و نیز نمای داخلی آشپزخانه استفاده زیادی می‌شود

    Stone Facade 15-1. Stone Facade 15-2.

    شکل ۱۵. استفاده از رنگها و طرح‌های متنوع سنگ گرانیت در کف ساختمان

    Stone Facade 16-1. Stone Facade 16-2.

    شکل ۱۶. از سنگ گرانیت در کف راه‌پله‌ها و نیز کف ساختمان‌های اداری و مسکونی استفاده می‌شود.

    جذب آب در سنگهای چینی یا سنگ آهک متبلور معمولا ً کمتر از ۱% است. وزن مخصوص آن ۷/ ۲ تن بر متر مکعب است و از مقاومت متوسطی برخوردار است. سنگ چینی مقاومتی بین ۱۹ تا ۱۴۰ مگاپاسکال دارد. مقاومت فشاری متوسط آن نیز در حدود ۱۱۰ مگاپاسکال است. مقاومت خمشی آن بین ۶ تا ۱۵ مگاپاسکال و مقاومت کششی آن به طور متوسط ۴ مگاپاسکال است. تخلخل این سنگ بسیار کم و بین ۳ /۰ تا ۲/ ۱ درصد است.

    - سنگ ديوريت (Diorite):: از ديوريت براي سنگ نما، سنگ پله و كف و نيز در جاده سازي استفاده مي‌كنند. رنگ اين سنگ خاكستري، خاكستري تيره و گاهی خاكستري مايل به سبز است.

    - سنگ گابرو (Gabbro): از گابرو به علت استحكام و مقاومت آن در برابر هوازدگي براي سنگ نما، كف، پل و تونل استفاده مي‌كنند. رنگ گابرو خاكستري مايل به سبز، سبز و گاهي سياه رنگ است.

    - سنگ كوارتزيت (Quartzite) : ماسه سنگي دگرگون شده است كه سيمان سيليسي دارد. مصارف آن در بخشهاي خارج و داخل ساختمان، پل‌ها وتونل‌ها مي‌باشد (شکل‌های ۱۷ و ۱۸).

    سنگ چینی در نمای خارجی: استفاده از سنگ چینی برای نما و فضای خارجی کاملاً فنی و صحیح است. سنگ چینی از لحاظ جذب آب و چسبندگی دوغاب بین گرانیت و تراورتن است. نه به اندازه ی تراورتن جذب کننده دوغاب و نه به اندازه گرانیت نچسب است.

    در ایران استفاده از این سنگ برای نما از قدیم رایج بوده است. سنگ چینی نمای اصلی بسیاری از ساختمانهای قدیمی به خصوص در مناطق گرمسیر است. چرا که رنگ روشن آن باعث می‌شود تا گرمای زیادی جذب نما نشود و ساختمان از گرمای زیاد در امان باشد. مقاومت این سنگ در مقابل هوازدگی سطحی و عمقی به طور متوسط خوب و قابل اعتناست و در بعضی از معادن، سنگ چینی می‌تواند با تراورتن و گرانیت هم رقابت کند.

    انواع تیشه:

    از قدیم مرسوم بوده که سطح روی سنگ را با ابزار تیشه که روی آن به حالت ناخن درآمده، تیشه‌ای کنند. این کار به دلایل مختلف انجام می‌شده است. در صورت استفاده سنگ در کف از میزان لیزی سطح کاسته و ایجاد اصطکاک می‌شود. این کار معمولاً در کف فضاهای عمومی و یا روی پله‌ها انجام می‌شود. گاهی اوقات، تیشه دستی روی سنگ‌های نما هم صورت می‌گیرد. این کار بیشتر روی سنگ‌های تراورتن و یا بعضی از انواع سنگ‌های همانند سنگ سمیرم انجام شده است. در واقع با این کار به چند هدف می‌رسیدند.

    سنگ‌ تیشه‌ای معمولاً دارای بافت یکسان و یکنواختی است. چنانچه سنگ‌های تراورتن ساب بخورد نقش اصلی خود را کاملاً مشخص و نمایان خوهد کرد. حال اگر این نقش نمایان و زیبا و جذاب نباشد می‌توان با تیشه‌ای کردن سطح آن فقط رنگ اصلی زمینه سنگ را نمایش داد و نقش‌های نازیبا در شلوغی تیشه محو می‌شود.

    هنگامی که سنگ تراورتن و لایم استون تیشه‌ای می‌شوند، سفیدتر به چشم می‌آیند. در کل هنگامی که سنگ‌ها ساب می‌خورند، رنگ واقعیشان را که معمولاً تیره‌تر است نشان می‌دهند. لذا با تیشه‌ای کردن سنگ می‌توان آن را سفید نشان داد.

    بعضی از سنگ‌ها به صورت ساب خورده استفاده چندانی ندارند و فقط صورت تیشه‌ای آن‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرد. مثلاً سمیرم یا نیزار از نوع سنگ‌های با جذب آب بالا هستند و ساب خورده آن‌ها بسیار سریع کثیف می شود. ضمن اینکه ساب خوبی هم بر‌نمی‌دارند.

    Stone Facade 17-1. Stone Facade 17-2.

    شکل ۱۷. دو نمونه از سنگ کوارتزیت صیقل یافته

    Stone Facade 18-1. Stone Facade 18-3. Stone Facade 18-2.

    شکل ۱۸. سنگ کوارتزیت در رنگ‌ها و طرح‌های مختلف که می‌تواند برای قسمت‌های مختلف از جمله کف مورد استفاده قرار بگیرد.

    در تیشه کاری چنانچه تیشه در یک جهت و یکبار زده شود، به صورت تنک (گسترده) دیده می‌شود و به آن یک تیشه می‌گویند و اگر به صورت کاملاً پر زده شود طوری که سطح سنگ دیده نشود، به آن دو تیشه می‌گویند و چنانچه در دو جهت سنگ تیشه‌ای شود و سطح آن به صورت افقی و عمودی ابزار تیشه بخورد، به آن تیشه چپ و راست می‌گویند.

    اگر سطح آن به صورت عمیق خراشیده شود به صورت آن کلنگی و اگر تلفیق این دو روش باشد به آن تیشه کلنگ می‌گویند.

    در سال‌های گذشته که استقبال زیادی از سنگ‌های تیشه‌ای شد، این کار به سمت انجام با ماشین هم رفت و تیشه ماشینی هم رایج شد.

    در ابتدا این تیشه‌ها توسط دستگاه‌ها از روی سنگ زده می‌شد که این کار باعث می‌شد میزان خراش‌های ناخن‌های تیشه روی سنگ متفاوت شود چرا که ضخامت سنگ‌ها در اغلب موارد متفاوت بود. بعدها این ایراد برطرف شد و در دستگاه‌های جدید خراش ضخامت سنگ تاثیری در میزان خراش روی سنگ نداشت. از آن‌جا که تیشه کاری به خوبی مورد استقبال قرار گرفت انواع دیگری از تیشه ماشینی رایج شد از جمله نوعی تیشه کاری به نام بوش همر .

    اجرای این کار با ماشین به وسیله بوش همر انجام می‌شود این وسیله را روی چند کله در خط ساب می‌بندند و سنگ را از زیرش عبور می‌دهند. بسته به فشار باد می‌تواند اثر این خراش‌ها روی سنگ شدت و ضعف داشته باشد.

    امروز این کار برای ایجاد سطح ناصاف روی سنگ بسیار رایج است و می‌تواند روی گرانیت، تروارتن و مرمریت و چینی انجام شود.

    مضرس کردن گرانیت:

    مضرس کردن سنگ به روش‌های دیگری هم انجام می‌شود که یکی از آن‌ها سند بلاست (Sandblast) است. چنانچه بخواهید سطح سنگ را به هر دلیلی از حالت سابیده خارج کرده و مضرس کنید می‌توانید مثل همان فرایندی که روی شیشه انجام می‌شود کاملاً سطح سنگ را به وسیله پمپ باد و ماسه سند بلاست کنید.

    در این شیوه در صورت تمایل می‌توانید شبیه کار نوشتن روی دیوار با رنگ بارش و زینک عکس روی سنگ هم، نقش ایجاد کنید از دستخط گرفته تا خطوط هندسی را روی زینک عکس در می‌آورید سپس این شابلون را روی سطح مربوطه قرار داده همان فضاهای بریده شده مضرس می‌شود گاهی هم روی این فضاها را رنگ می‌کنند و از این اختلاف رنگ سطح به مطلوب‌ترین شکل استفاده می‌برند.

    زیر کردن گرانیت برای استفاده در کف فضاهای خارجی بسیار پسندیده‌ و مورد تاکید است. برای این کار می‌توانید از چند روش استفاده کنید. مثلا همین رو سند بلاست، ولی اگر بخواهید عمق زیادی در سنگ ایجاد کنید و یا سنگ را زیاد زیر کنید به جای سنگ بلاست می‌توانید از شات بلاست استفاده کنید در این روش گرانیت در دستگاه شات بلاست قرار می‌گیرد. سطح گرانیت با ساچمه‌های فلزی مورد حمله قرار می‌‌گیرد تا روی آن زیر شود میزان این زبری بسته به میزان ماندن سنگ در درون دستگاه متفاوت است.

    روش دیگر سوزاندن سطح گرانیت است که اصطلاحا به آن فلیم (Flame) می‌گویند.

    این کار هم با روش دستی انجام می‌گیرد و هم ماشینی چنانچه گرانیت در معرض آتش مستقیم و نسبتاً موضعی قرار بگیرد چون حالت الاستیسیته بسیار کمی دارد یک پوسته از سطح آن جدا می‌شود در نتیجه سطح گرانیت ناصاف می‌شود این کار با دستگاه هوا برش هم روی زمین و هم در محل می‌تواند انجام شود با استفاده از دستگاه‌های فلیم هم می‌توان این کار را به صورت ماشینی انجام داد.

    روش دیگر استفاده از دستگاه‌های تیشه کاری است یک پمپ باد به همراه یک نازل و یک ابزار دستگاهی را تشکیل می‌دهد که می‌تواند روی سنگ را در محل زبر کنند این کار از روش‌های تیشه ماشینی در جا است.

    آنتیک کاری

    همان‌طور که می‌شود از اسم آن حدس زد به کاری که سنگ را کهنه و قدیمی ‌نشان می‌دهد آنتیک کاری می‌گویند. آنتیک کاری روش‌های مختلفی دارد. این کار معمولاًروی سنگ تراورتن انجام می‌شود ولی قابلیت اجرا روی سنگ‌های دیگر هم دارند. هر چند زیبایی این عمل با سنگ تراورتن چیز دیگری است.

    روش معمول مرسوم و صحیح آنتیک کاری، صورت مکانیکی آن است. یعنی سنگ تراورتن در محفظه‌ای ریخته شود که در آن ساچمه‌هایی از فلز و یا سنگ‌های محکم‌تر قرار دارند. فضای مخلوط از سنگ مورد نظر و ساچمه‌ها در مدت زمانی خاص که بستگی به جنس سنگ و دستگاه و میزان توقع ما از آنتیک کاری دارد حول محوری می‌چرخد و عمل آنتیک کاری انجام می‌شود. چرا که سطح آن توسط جسم محکم‌تر خورده می‌شود و گوشه تیز سنگ‌ها نیز تبدیل به حالات ربع دایره می‌شود که در اصطلاح به آن تامبل می‌گویند.

    روش دیگر آنتیک کاری استفاده از اسید است چنانچه شما سطح روی تراورتن را با اسید شستشو دهید، تبدیل به آنتیک می‌شود. البته به این دلیل که معمولا اسید به طور کامل از سنگ خارج نمی شود. این خوردگی تا مدت‌ها ادامه پیدا می‌کند که این یکی از ضعف‌های آنتیک کاری با اسید است برای این کار معمولاً از اسید سولفوریک با غلظت کم حدود ۳۰ درصد استفاده می‌شود.

    روش بعدی آنتیک کاری سطح سنگ روشی است که به محصول آن چرمی ‌گویند. تقریبا همه مرمریت‌ها، تراورتن‌ها و گرانیت‌ها را می‌توان چرمی کرد. بهترین و بیشترین کاربرد چرمی روی سنگ‌های تراورتن و بعد از آن مرمریت است. در این روش روی خط ساب به جای لقمه‌های معمول ساب لقمه‌های مخصوصی می‌بندند که قسمت‌های ضعیف‌تر سنگ را تحت تاثیر قرار داده پستی و بلندی مطلوبی به سنگ می‌دهد و در آخرین مرحله ساب هم می‌توان لقمه‌هایی بست که سطح سنگ را نسبتاً براق کند.

    سبک چرمی در هر سنگی ظاهر متفاوتی به آن سنگ می‌دهد. در تراورتن‌ها به دلیل تخلخل زیاد هم ‌می‌توان بعد از پر کردن سوراخ‌ها سنگ را چرمی کرد و هم بدون پر کردن سوراخ‌ها این کار را انجام داد. در مرمریت‌ها که معمولاً دارای رگه‌های ضعیف‌ هستند. این لقمه‌های فرچه مانند بیشتر روی همین رگه‌ها اثر می‌گذارد و آن‌ها را فرو می‌برند.

    امروزه استفاده از سنگ چرمی در تمام قسمت‌های ساختمان از نما گرفته تا محوطه و داخل فضاهای راه پله و داخل فضاهای داخلی ساختمان کابرد دا
    این مطلب تا کنون 14 بار بازدید شده است.

    منبع
    برچسب ها : استفاده ,می‌شود ,سنگهای ,ساختمان ,تراورتن ,سنگ‌های ,آنتیک کاری ,سنگ‌های مرمر ,انجام می‌شود ,سنگهای تراورتن ,مقاومت فشاری ,قسمت‌های مختلف ساختمان ,باعث افزایش چسبندگی ,اجزاء تشکیل دهنده ,
    نما

تبلیغات


    محل نمایش تبلیغات شما

پربازدیدترین مطالب

آمار

تبلیغات

محل نمایش تبلیغات شما

تبلیغات

محل نمایش تبلیغات شما

آخرین کلمات جستجو شده

تگ های برتر